بسته
(0) کالا
هیچ محصولی در سبد خرید شما وجود ندارد.
دسته بندی محصولات زِیتونِت
    فیلترها
    Preferences
    جستجو

    اثرات اجتماعی و فرهنگی، محیط زیستی و بهداشتی توسعه گردشگری در ایران

    چنانچه سیاست های توسعه گردشگری به خوبی برنامه ریزی و سازماندهی شوند، می توانند راهی برای آشنا شدن مردم کشور با نحوه زندگی سایر ملل، اقوام، عقاید و آداب، عادات، سنن و خلاصه فرهنگ ها و خرده فرهنگ های دیگر باشند. در این فرآیند، با ایجاد امکان مبادلات فرهنگی و تعامل های اجتماعی، زمینه هایی به وجود می آید که به وسعت نظر و بسط حوزه دید مردم جامعه منجر می شود و تجارب فرهنگی مردم کشور را غنی می کند.

    از این طریق برای مردم کشور ما نیز این امکان فراهم می شود تا ارزش های مثبت فرهنگی را به جهانیان انتقال دهند. البته همزمان با آثار مثبت فرهنگی و اجتماعی، توسعه صنعت گردشگری می تواند اثرات تخریبی و منفی نیز در پی داشته باشد.

    یکی از محققان به نام باتلر، سیر تکاملی نظام گردشگری را در نموداری مصور کرده است. به نظر او این چرخه تکاملی از مرحله کشف شروع می شود و رو به پیشرفت می گذارد، ولی چنانچه به موقع برای پیشگیری از اثرات منفی آن اقدام نشود، به سقوط منتهی می گردد. 

    مراحل چرخه تکاملی گردشگری از نگاه باتلر:

    چرخه تکاملی گردشگری از نگاه باتلر در زیتونت

     

     

    اکتشاف، مشارکت، توسعه، تثبیت، رکود تورمی، سقوط، در ادامه هریک از مراحل را با هم مرور می کنیم.

    مرحله اکتشاف در چرخه تکاملی گردشگری باتلر: در مرحله اکتشاف تعداد توریست ها محدود است. در این مرحله توریست ها به طور انفرادی برنامه مسافرت خود را تنظیم می کنند. معمولا با زبان مردم محلی آشنا هستند. ساکنان کشور یا شهر یا روستای میزبان، روابط دوستانه ای با آنها برقرار می کنند و ورود توریست ها را به عنوان پنجره ای به جهان خارج تلقی می نمایند و از مراوده با آنان لذت می برند.

    مرحله مشارکت در چرخه تکاملی گردشگری باتلر: در مرحله مشارکت، تعداد توریست ها اضافه می شود. مردم از اثرات مثبت این افزایش، منتفع می گردند. در موارد زیادی خود مردم برای توریست ها تسهیلات رفاهی فراهم می کنند و حتی اتاق های خانه های خود را به آنها اجاره می دهند و رابطه بین میهمان و میزبان، هنوز خوب و هماهنگ است. به موازات رشد صنعت گردشگری، رفتار و طرز برخورد مردم نسبت به توریست ها تغییر می کند.

    مرحله توسعه در چرخه تکاملی گردشگری باتلر: در مرحله توسعه، کم کم سرمایه گذارن خارجی و غیر بومی به منطقه رو می آورند. شکل و فضای منطقه عوض می شود و تغییرات زیادی پدید می آید. رابطه ساکنان و توریست ها کم می شود.

    مرحله تثبیت در چرخه تکاملی گردشگری باتلر: در مرحله تثبت، درآمد سرانه ای که از هر توریست به دست می آید رو به کاهش می گذارد. منطقه به حداکثر بهره برداری خود می رسد. مشکلات اجتماعی و فرهنگی ظهور می کند. سرمایه گذار خارجی شروع به بازگشت می کنند و این اجبار پیش می آید که از هتل ها و تاسیسات ایجاد شده، استفاده دیگری به عمل آید. ( مثلا به خانه سالمندان تبدیل شود).

    مرحله رکود تورمی در چرخه تکاملی گردشگری باتلر: در مرحله رکود تورمی، وضع منطقه رو به افول می گذارد و چنانچه تحدد حیاتی صورت نگیرد و بدیل هایی برای استفاده از امکانات توریستی ایجاد نشود، کم کم فقط خاطره ای از دوران شکوفایی در اذهان باقی خواهد ماند. 

    چرخه تکاملی گردشگری باتلر در زیتونت

    برخی از محققان به ارتباط بین توسعه گردشگری و افزایش جرم و جنایت نیز اندیشیده اند و در این زمینه تحقیقاتی انجام داده اند. نتیجه برخی از این تحقیقات حاکی از آن است که در فصل توریستی در بعضی از مناطق، میزان جرم و جنایت، افزایش می یابد. بعنوان مثال در کشورهای حوزه مدیترانه ضرب المثل معروفی بین مردم رواج دارد: جوانان موتور سوار کیف توریست ها را روی شانه آنها می ربایند.

    در پاریس در فصول توریستی تعداد جیب برها افزایش می یابد. اقدام به قتل توسط توریست ها و باده خواری بیش از حد، مشکلاتی است که در برخی کشورها هر ساله گزارش می شود.

    توسعه بی رویه و نسنجیده گردشگری می تواند آثاری منفی در بعد فرهنگی و اجتماعی داشته باشد که در ذیل به برخی از مهمترین آنها اشاره می کنیم.

    ♦ تهاجم فرهنگی و تخریب مبانی اعتقادی

    ♦ گسترش آلودگی های رفتاری مغایر با هنجارهای متداول در جامعه

    ♦ امکان بروز رفتارهای غضب آلود اهالی نسبت به گردشگران به علت مشاهده تفاوت های طبقاتی، تظاهرات رفتاری و کرداری گردشران

    ♦ اثرات نامطلوب نمایشی گردشگران بر مردم کشور و منطقه

    ♦ ورود بی رویه لغت های خارجی و اصطلاحات بیگانه به زبان متداول و رایج منطقه و کشور

    ♦ امکان تغییر جهت یافتن و از بین رفتن اصالت کارهای هنری و صنایع دستی به دلیل توجه به سلایق و سفارشات خاص توریست ها

    ♦ شلوغی و ترافیک درون و برون شهری و داخل روستاها

     

    در ادامه این مقاله با هم به یکی از مهمترین اثرات گردشگری در ایران خواهیم پرداخت، به نظر ما این بخش یکی از مهمترین اجزای این سیستم بزرگ گردشگری است که متاسفانه خیلی به آن توجهی نداشته ایم. 

    اثرات محیط زیستی گردشگری: 

    در بسیاری از مناطق جهان و ایران، زیبایی های طبیعی و جذابیت های محیط زیستی، علت اولیه و اصلی برای جذب توریست ها و توسعه صنعت گردشگری بوده اند. از پیامدهای مثبت توسعه گردشگری در این زمینه می توان به افزایش گرایش های زیبایی شناختی و بهره مندی معنوی از شگفتی های جهان طبیعت اشاره کرد.

    از دیگر اثرات مثبت توسعه گردشگری از بعد محیط زیستی، اختصاص بخشی از درآمدهای گردشگری برای محافظت از جذابیت های طبیعی است. حفظ منابع طبیعی و ایجاد پارک های ملی، بهبود سیستم های مدیریت ضایعات (که متاسفانه در بسیاری از خانه های روستایی و اقامتگاه های بوم گردی گیلان، مازندران و گلستان وضعیت مناسبی ندارند) و ترویج حساسیت و آگاهی نسبت به سیستم های اکولوژیکی از اثرات مثبت محیط زیستی توسعه گردشگری به حساب می آید.

    متاسفانه گسترش بی رویه صنعت گردشگری در جهان و در ایران مانند هر فعالیت انجام گسیخته ی دیگری آثاری منفی و پیامدهای سوئی برای زیست بوم به همراه آورده و خسارات فراوانی را به هوا، آب، زمین، پوشش نباتی و فضای سبز، حیات وحش و خلاصه کل نظام طبیعت وارد کرده است.

    تجربه نشان  داده که در چند دهه اخیر، منافع اقتصادی گردشگری با خسارات های فراوان محیط زیستی همراه بوده است و در اغلب این موارد، این خسارت ها از طریق گردشگری انبوه بر محیط زیست وارد شده است. برای افزایش درآمدهای اقتصادی، مجتمع های تفریحی و توریستی زیادی ساخته شده اند و بخصوص گیاهان، خاک و آب و حیات وحش صدمات جبران ناپذیری وارد آورده اند. 

    اگر چه صدمات محیط زیستی ممکن است از هجوم بی رویه توریست ها، ناشی شوند، اما فقدان برنامه ریزی و نبود سیاست های حفاظتی نیز به نوبه خود نقش مهمی در پدید آمدن خسارت ها داشته اند.

    اثرات منفی محیط زیستی گردشگری بیش از همه و پیش از هر کس دیگر برای مردم بومی قابل تشخیص است، توصیه می شود که جوامع محلی در مواردی که احساس خطر می کنند و ضروری تشخیص می دهند، تلاش های در جهت کاهش تقاضا صورت دهند تا از طریق بازاریابی منفی، از تحمیل بار اضافی بر محیط زیست جلوگیری شود. 

    برخی از کارهایی که می توان برای بازاریابی منفی انجام داد عبارتند از:

    افزایش قیمت

    افزایش هشدارهای حفاظتی در بروشورها

    کاهش بودجه تبلیغاتی

    حذف تخفیف ها

    محدود کردن خدمات و کاهش کیفیت

    کاهش ساعات بازدید

    با کاهش تقاضا از فشار وارده بر منابع طبیعی کاسته می شود و توسعه گردشگری با توسعه پایدار هماهنگ خواهد شد.

    بیایید در ادامه مصداق هایی از گردشگری ناپایدار را با هم مرور کنیم، این موارد نمونه هایی از گردشگری ناپایدار در سراسر دنیاست که شاید بتوان بعنوان الگویی از رشد بی رویه گردشگری در داخل کشورمان به آنها توجه بیشتری داشت:

    کوه های آلپ:  هجوم میلیون ها نفر به کوه های آلپ برای استفاده از ورزش اسکی سبب شده است که همه ساله امکانات ورزشی جدیدی ( مانند پیست اسکی، وسایل و تجهیزات مرتبط با آن) فراهم شود و ایر امر موجب شده است که بولدوزرها کوه ها را در نوردند و درختان را سرنگون کنند.

    در نتیجه درخت چندانی در آن منطقه موجود نیست، تا مانعی برای سیلاب های ناشی از ذوب شدن برف ها باشد و از نظر، مشکلات محیط زیستی زیادی پدید آمده اند.

    گردشگری ناپایدار درکوه های آلپ زیتونت

     

    رشته کوه های هیمالیا و قله اورست:

    همه ساله توریست های زیادی به سمت رشته کوه های هیمالیا و اورست جلب می شوند. برای تامین آب گرم به منظور پاسخگویی به نیازمندی های این توریست ها، تعداد زیادی از درختان جنگلی قطع شده اند و جنگل زدایی رو به افزایش گذارده که این موضوع خساراتی را به چرخه حیات وارد آورده است. 

    تجارب ناموفق زیادی در مصر، انگلستان و آفریقای جنوبی نیز بدلیل رشد گردشگری بوجود آمده است. در مصر آلودگی هوا، بعنوان یکی از عوامل تخریب اهرام مصر مورد توجه قرار گرفته بود، در انگلستان بیماری های زیادی توسط انسان ها به حیوانات بخصوص گوریل ها منتقل شده است. بدلیل شباهت هایی که ساختار فیزیکی گوریل ها با انسان ها دارد، انتقال بیماری های همچون آنفولانزا و سرماخوردگی را میسر کرده بود.

    اثرات بهداشتی گردشگری:

    توسعه گردشگری می تواند در بهبود وضعیت بهداشت موثر باشد. یکی از الزامات توسعه صنعت گردشگری توجه به اعتلای سطح بهداشت در کشور است. برای جلب توریست ها، تاسیس امکانات و تسهیلات مورد نیاز، حفظ و بهداشت و رعایت اصول ایمنی و حفاظتی از ضروریات است. 

    از نظر بسط امکانات ورزشی نیز توسعه صنعت گردشگری می تواند اثرات مثبتی در پی داشته باشد. گسترش تسهیلات ورزشی مورد علاقه توریست ها می تواند در ایجاد علایق ورزشی در مردم محلی نیز موثر واقع شود و از این طریق سطح سلامتی مردم کشور را ارتقا دهد.

    اما توسعه صنعت گردشگری چه تخریبی بر روی بهداشت محیط می گذارد؟ بسیاری اعتقاد به این دارند که صنعت گردشگری یک صنعت بدون آلودگی است. اما این کمی غیر واقع بینانه است.

    رشد بی رویه گردشگری اگر چه در کوتاه مدت ممکن است اثرات نامرئی با خود به همراه داشته باشد، اما در بلند مدت کاملا مشهود خواهد بود. عبور و مرور بی رویه وسایل حمل و نقل با افزایش میزان سر و صدا همراه خواهد بود و این افزایش صدا با افزایش آلودگی همراه خواهد بود و در بلند مدت باعث خواهد شد جوامع محلی و مقصد ناراحتی های جسمی و روحی و روانی داشته باشند.

    علاوه بر افزایش بیماری هایی همچون ایدز و هپاتیت، رشد گردشگری بدون برنامه مشکلات زیادی را برای ایران در بخش انرژی و تامین آب آشامیدنی خواهد داشت. هتل ها و مراکز اقامتی از سیستم فاضلاب مناسبی برخوردار نیستند

     

    ورود فاضلاب ها به دریاها و توسعه گردشگری نامناسب

    در صورتیکه این مراکز در نزدیکی رودخانه و دریاها قرار گرفته باشند و مخرج فاضلاب آنها به دریاها وارد شود، شاهد آلودگی های زیست محیطی بسیاری در این مکان های تفریحی خواهیم بود.

    آلودگی های زیست محیطی دریای کاسپین و شنا کردن در آن

    مصداق بارز آن در شهرهای شمالی کشور است. فاضلاب شهرها و هتل ها و مراکز اقامتی به دریای کاسپین سرازیر می شود و خیل عظیم مسافران تابستانی استان گیلان در همین وضعیت شنا می کنند. که از طریق این آب ها امکان گسترش بیماری های متعددی افزایش می یابد و سلامت مردم را به خطر میاندازد.

    هر روز تعداد زیادی از گردشگران شهرهای شمالی کشور، اقامتگاه های روستایی و شهری زیتونت را بصورت آنلاین رزرو میکنند و ضمن احترام به محیط زیست، تجربه خوبی برای خود و دوستانشان رقم می زنند. شما نیز می توانید از طریق کلیک بر روی تصویر زیر و یا از اینجا خانه روستایی و اقامتگاه خود را رزرو و اجاره نمایید.

    خانه های روستایی و ویلاهای شهر شمالی کشور را آنلاین رزرو نمایید

     

     

     

    نظر خود را وارد نمایید.