بسته
(0) کالا
هیچ محصولی در سبد خرید شما وجود ندارد.
دسته بندی محصولات زِیتونِت
    فیلترها
    Preferences
    جستجو

    اقامتگاه بوم گردی چیست و اقامتگاه های بوم گردی چه شرایطی بایستی داشته باشند؟

    اکولوژ ( Eco-Lodge) یا همان اقامتگاه بوم گردی، به فضایی اطلاق می شود که امکان اقامت، مشارکت و کسب تجربه مبتنی بر سبک زندگی میزبان را برای بومگردان فراهم می سازد. ساختار و سازه اقامتگاه بومگردی بر گرفته از معماری سنتی منطقه میزبان و با کاربست عناصر و مصالح بوم آورد است. رعایت اندازه، رنگ، شکل، بافت، مبلمان و حتی چیدمان بر پایه معماری پایدار محیط محور است.

    نتایج نشان می دهد علاوه بر خصوصیات فیزیکی منطبق بر محیط شامل زاویه قرار گیری، رنگ بنا، اندازه انسان مقیاس و کاربری های چندگانه، بایستی نحوه مدیریت و بهره برداری نیز طبق اصول توسعه پایدار معماری لحاظ گردد. استفاده از سیستم چرخه مصرف آب، بهره گیری از انرژی های تجدیدپذیر، مدیریت پسماند و بازیافت آن و همچنین مشارکت محلی از جمله مصادیق لازم الاجرا در تحقق موفقیت یک اقامتگاه بوم گردی به عنوان یک اقامتگاه پایدار در بومی گردی است.

    جامعه بشری در آغاز هزاره سوم میلادی تغییرات تازه ای را درعرصه صنعت گردشگری تجربه می کند. صنعت گردشگری فرایند تلفیق یافته ای از فضای فیزیکی و جامعه انسانی می باشد که اشکال جدید آن نتیجه تغییر در ارزش ها و نگرش های زندگی انسان، تکنولوژی پیشرفته، رشد انفجارگونه اطلاعات و نیروهای سیاسی است.

    صنعت گردشگری با ماهیتی چند بعدی علاوه بر تامین نیازگردشگران، باعث تغییرات عمده ای در سیستم جامعه میزبان می گردد. از اینرو دولتمردان در تلاشند تا با مهیا سازی و ارزشمند نمودن جاذبه های گردشگری درمناطق دارای پتانسیل، فرصت بهره مندی از ابعاد مثبت این صنعت را فراهم سازند. یکی از مهمترین تاسیسات گردشگری در تمام انواع آن، اقامتگاهها می باشند. هتل، متل، هتل آپارتمان، بوتیک هتل، ویلا، خانه روستایی و اقامتگاه بوم گردی برخی از انواع آن می باشند. ویژگی های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی کالبد میزبان، تعیین کننده فاکتورهای موثر در طراحی، ساخت و مدیریت بهره برداری اقامتگاه های بوم گردی می شود.

    از این رو جامعه بین اللملی اکوتوریسم (The International Ecotourism Society یا TIES)، اقامتگاه بوم گردی را اینگونه تعریف می نماید: اقامتگاهی است که ضمن فراهم آوردن امکان اسکان و جذابیت برای بوم گردان، از طراحی و ساختی کاملا منطبق با اصول توسعه پایدار و معماری بوم میزبان بهره مند بوده و در مهمترین ویژگی، فرصت مشارکت جامعه میزبان و میهمان را در راستای توسعه بوم مقصد و بهبود وضعیت جامعه میزبان خلق می کند. اقامتگاه بوم گردی در بوم های مختلف دارای ساختاری منطبق با ویژگی های محیط میزبان از جمله فرم، رنگ، اندازه، ارتفاع، حجم و متریال تشکیل دهنده می باشند.

    متاسفانه چالش و مساله اصلی در بسیاری از روستاهای کشور نبود یک استاندارد مطلوب و مبتنی بر توسعه پایدار برای احداث ابنیه و سایر ساختها از جمله اقامتگاههای بومی است. از طرف دیگر یکی از ابعاد موثر در تعیین حدود توسعه، طراحی بوم اقامتگاه های گردشگری مشتمل بر نحوه ساخت، نوع مصالح، همگونی با محیط طبیعی، نحوه مدیریت، انرژی مصرفی و... می باشد.

     [لینک مرتبط: معماری خانه های روستایی گیلان چگونه است؟]

    ازآنجاییکه رهیافت جامع گردشگری پایدار بر رشد بلند مدت صنعت گردشگری، بدون آثار مخرب بر زیست بوم های طبیعی دلالت دارد، لذا پرداختن به موضوع اقامتگاههای بومی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. از سویی دیگر نیز مبانی و اصول پایداری معماری پاسخگوی تهدیدات بهره برداری از بناهای نابسامان بوده و برای هر کدام از اجزاء فرایند، دارای قوانین و ضوابط خاصی است.

    از این رو اهمیت اصلی و بارز این مقاله زیتونت دست یافتن به طرحی مناسب جهت اقامتگاه های بوم گردی مبتنی بر توسعه پایدار در معماری است تا ضمن تامین معیشت روستایی، از خصوصیات یک مکان اقامتی گردشگری نیز برخوردار باشد. لذا مساله اساسی که در این مقاله زیتونت به آن پرداخته می شود، خصوصیات اقامتگاه بوم گردی بر اساس تعریف و ضوابط آن مبتنی بر پارادایم توسعه پایدار در معماری است.

     خانه روستایی پدر بزرگ در استخرگاه رودبار گیلان زیتونت

    خانه روستایی پدربزرگ در استخرگاه رودبار گیلان

    از سال 1331 میلادی و در اولین سمینار بین المللی انجمن های تخصصی اکولوژ، گونه جدیدی از اقامتگاه ها با نام اقامتگاه بوم گردی به صورت رسمی به دنیای گردشگری معرفی شد که ساختار خود اقامتگاه با هویت آن در هم تنیده بودند. بر اساس اولین تعریف رسمی در سال 2002 میلادی، اقامتگاه بومی امکانات اقامتگاهی گردشگری است که به معیارهای زیر پایبند است: حفاظت از محیط طبیعی و فرهنگی پیرامون، ایجاد کمترین اثر بر محیط طبیعی اطراف اقامت گاه در هنگام ساخت آن، استفاده از معماری و مصالح بومی و داشتن بافت فرهنگی و فیزیکی خاص با توجه و هم آهنگ با فرم، منظره و رنگ محیط، استفاده از سیستم های آبرسانی پایدار و کاهش مصرف آب، به کارگیری روش هایی برای بازیافت زباله های خشک و دفع دیگر انواع زباله بدون آسیب رسانی به محیط، استفاده از انرژی های پایدار به روش های سنتی و به کارگیری انرژی های نو با استفاده از وسایل مدرن، کارگروهی همراه با به کارگیری جامعه محلی، ارائه کارگاه ها و برنامه های آموزشی ویژه کارکنان، گردشگران و مالکان اقامتگاه ها درباره چگونگی حفاظت وبرخورد با محیط طبیعی و فرهنگی پیرامون، همکاری با برنامه های تحقیقاتی درجهت برنامه ریزی توسعه پایدار محلی.

    براساس پژوهش های دانشگاهی انجام شده، اقامتگاه های بومگردی که نمونه نزدیک به پایدارترین نوع اقامتگاه های گردشگری هستند، گام موثری در جهت توسعه پایدار گردشگری برداشته اند و توانسته اند در کنار بالابردن سطح کیفیت زندگی مردم محلی، رضایت گردشگری و رونق کسب وکارهای گردشگری را هم رقم بزنند.

    [لینک مرتبط: منافعی که بوم گردی برای محیط زیست دارد]

    باید اشاره کرد ایجاد و توسعه اقامتگاه های بومگردی در سه گونه اکولوژ، اکوکمپ و اکوهتل است. هدف اصلی ایجاد و توسعه این نوع از اقامتگاهها که دارای هویت و ساختاری بومی هستند، رسیدن به توسعه پایدار است. بیشتر این اقامتگاهها توسط یک خانواده محلی اداره شده و تنها جنبه اقامتی ندارند، بلکه در آنها فعالیت های مختلفی مانند ارائه غذا و نوشیدنی بومی، ساخت، آموزش و فروش صنایع دستی محلی، اجرای نمایش و موسیقی سنتی، برگزاری رویدادهای بومی، تورها وفعالیت های بومگردی به چشم می خورد.

    اقامتگاه بوم گردی لوتکا در گیلاناقامتگاه بوم گردی لوتکا در کیاشهر گیلان

    مکان فیزیکی اقامتگاه، به دلیل سبک معماری و مصالح ارگانیک به کار رفته در ساختمان اقامتگاه، طراحی داخلی و مبلمان بومی و همچنین فعالیت های تعریف شده در آن به نوعی یک اکوموزه بوده و یک جاذبه گردشگری محسوب میشود.

    مهمترین اصل رعایت شده در اقامتگاه های بومگردی، مشارکت اعضای خانواده میزبان (صاحب اقامتگاه) و جامعه محلی مقصد در تمامی فعالیت های گردشگری اقامتگاه است.

    اقامتگاه بوم گردی اقامتگاهی برای بوم گردان است که ساختار بومی خدمات، محصولات و فعالیتهای گردشگری، ساختار محیطی بومگرا، ساختار مالکیت و مدیریت خانوادگی ومشارکت جامعه بومی و در نهایت داشتن ساختارهای مناسب زیربنایی گردشگری، که ارکان و هسته های اصلی یک اقامتگاه است، آن را از دیگر الگوهای اقامتی مانند هتل ها و مهمانپذیرها متمایز میکنند.

    اقامتگاههای بومگردی در محیط های طبیعی با رعایت بالاترین سطح ممکن ضوابط زیست محیطی و به شکلی سازگار با معماری و سیمای طبیعی منطقه احداث شده و ضمن حداکثر تعامل با جامعه محلی، زمینه حضور و اقامت طبیعت گردان را با کیفیتی قابل قبول و تعریف شده در محیط های طبیعی فراهم نمایند. اقامتگاه بوم گردی، اقامتگاهی برای طبیعت گردان است که منطبق با دیدگاه ها و فلسفه اکوتوریسم، فعالیت می کند و تجربه های تفریحی، آموزشی و مشارکتی را از طبیعت و فرهنگ جامعه محلی دراختیار مخاطبانش قرار می دهد. اقامتگاه های بوم گردی معمولا در کنار مناطق طبیعی بکر (خشکی-آبی) یا در روستاهای حاشیه مناطق حفاظت شده رسمی قرار دارند.

    [لینک مرتبط: اکوتوریسم و اصول زیربنایی در اکوتوریسم پایدار]

     

    ◊ اهمیت اقامتگاه های بوم گردی

    در میان کارگزاران اکوتوریسم، اقامتگاه های بومی نقش ویژه ای دارند، زیرا به عنوان حلقه مرکزی محسوب می شوند که ضمن ترویج فرهنگ حفاظت، ارتقای سطح حمایت از پارک ها ومناطق، ترویج فرهنگ مشارکت در حفاظت به عنوان گزینه ای مطمئن تر ازحفاظت رسمی، طبیعتگردانان، جوامع میزبان (جوامع محلی-روستایی) و کارگزاران رسمی حفاظت را از طریق فعالیت های خود پیوند می زنند.

    این اقامتگاه ها، مطابق با امکانات (زیربنایی-خدماتی) روستاهایی که در آن استقرار پیدا کرده اند، طراحی شده و معماری موزون و هماهنگی با محیط پیرامونی خود دارند.

    اقامتگاه بوم گردی خوش نشین در رودبار و روستای بالابراگور گی
    اقامتگاه بوم گردی خوش نشین در روستای بالابراگور رودبار گیلان

    اقامتگاه بوم گردی تلاش می کنند که از انرژی های متعارف استفاده نکنند، از اسراف گرایی بپرهیزند، مانند گردشگری روستایی نیازهای گردشگران را از محل و به وسیله جامعه محلی تأمین کنند. با استفاده از جامعه محلی به عنوان راهنما، طبیعت و فرهنگ منطقه را به گردشگران عرضه کنند، با عرضه کالا و فرآورده های محلی و صنایع دستی به گردشگران به درآمد جامعه محلی مساعدت کنند و مانند اکوتوریسم متعارف، فعالیت های متکی بر طبیعت (تماشای حیات وحش، کوه نوردی و طبیعت گردی و ...) را به گردشگران عرضه کنند، با استفاده از راهنماهای محلی با تجربه، گردشگران را با ارزش ها و زیبایی های مناطق حفاظت شده آشنا کنند.

     

    [لینک مرتبط:اثرات توسعه گردشگری روستایی گیلان ( با محوریت روستاهای رودبار) جایی که زیتونت در آن مستقر است]

     

    با تلفیق تجربه تفریحی متفاوت با آموزش غیررسمی، فرهنگ حفاظت را ترویج دهند. نقش بوم کلبه ها در تحقق اهداف حفاظت از طبیعت و منابع زنده، ترویج حفاظت متکی به مشارکت در پارکها و ایجاد پشتوانه حمایتی برای آن ها بسیار اساسی است.

     ◊ الزامات و شرایط عمومی اقامتگاه های بوم گردی

    -کلیه اقامتگاه های بوم گردی ضمن رعایت اصول فنی و مهندسی که تضمین کننده ایمنی ساکنان ساختمان ها هستند، با استفاده از مصالح بومی و با بهره بردن از حداکثر دانش بومی وهماهنگ با محیط طبیعی و فرهنگی پیرامون خود احداث شده و در طی مدت بهره برداری و توسعه اقامتگاه این شرایط بایستی تداوم داشته باشد.

    -طراحی داخلی و خارجی کلیه اقامتگاه های بوم گردی باید با رویکرد بهره برداری از مبلمان و تجهیزات سنتی و بومی صورت گرفته تا ضمن تامین رفاه برای گردشگران، فرصت آشنایی و درک فرهنگی منطقه فراهم شود.

    -درکلیه اقامتگاه های بوم گردی طرح های مشخصی در خصوص مدیریت و بازیافت پسماندها و استفاده بهینه از پسابها به اجرا در آیند، وجود اقامتگاه های بوم گردی نباید در هیچ شرایطی به آلودگی زیست محیطی بستر پیرامون خود منتهی شود.

    -کلیه شیرآلات اقامتگاه های بوم گردی باید از انواعی انتخاب شود که کاهش مصرف آب را به دنبال داشته باشند.

    -نورپردازی اقامتگاه های بوم گردی باید ضمن تامین روشنایی مورد نیاز گردشگران، حداکثر صرفه جویی در مصرف انرژی داشته و حداقل آلودگی نوری را در منطقه ایجاد نماید.

    -سیستم گرمایش و سرمایش اقامتگاه های بوم گردی باید ضمن تامین رفاه مسافران حداقل تاثیر منفی را بر محیط زیست منطقه داشته باشد و با رعایت اصول معماری بومی و دانش فنی روز، میزان نشت حرارتی در اقامتگاههای بوم گردی به کمترین حد ممکن برسد.

    -استفاده از پوشاک بومی ضمن رعایت اصول بهداشتی و ایمنی برای کلیه کارمندان اقامتگاه های بوم گردی و همچنین رعایت اصول بهداشتی و پاکیزگی کلیه فضاهای اقامتگاه های بوم گردی براساس استانداردها و ظوابط الزامی است.

    -کلیه اقامتگاههای بومگردی موظفند ضمن رعایت ذائقه گردشگران، خوراک و نوشیدنی های بومی را با استفاده از سفره آرایی بومی و رعایت اصول بهداشتی به گردشگران ارائه نمایند.

    اقامتگاه بوم گردی کوتوم در تالش سیاهبیل زیتونتاقامتگاه بوم گردی کوتوم در سیاهبیل تالش گیلان

    -حضور راهنمایان و بلدهای محلی و فراهم نمودن فرصت بازدیدی از سیمای طبیعی و بستر فرهنگی پیرامون اقامتگاههای بوم گردی توسط راهنمایان مورد تایید سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در کلیه اقامتگاههای بوم گردی الزامی است.

    -با توجه به قرار گرفتن اقامتگاههای بوم گردی در محیط های طبیعی و به دور از مراکز امدادی، ضروری است کلیه اقامتگاه ها ضمن شناسایی مخاطرات و حوادث مرتبط با فعالیت خود و ارائه آن به مراجع صدور مجوز طی گزارشاتی که هر دو سال یک بار مورد بازنگری قرار خواهد گرفت، اقدامات لازم را در خصوص مدیریت حوادث در محدوده جغرافیایی فعالیت خود، از جمله تعامل با نهادهای محلی امدادی، تامین تجهیزات امدادی در حد نیاز و مطابق گزارش مذکور و ... به انجام برسانند و همچنین کارمندان ملزم به اخذ گواهینامه معتبر کمک های اولیه و امداد از مراجع ذیصلاح هستند.

    -آگاهی و پایبندی گردشگران به هنجارهای جامعه میزبان در کلیه اقامتگاههای بوم گردی ضروری است.

    {معرفی یک مکان گردشگری در رودبار: دوست دارید یکی از زیباترین روستاهای ایران را ببینید (روستای استخرگاه)}

    اقامتگاه بوم گردی، طوری طراحی شده که منعکس کننده طبعیت و فرهنگ محیط پیرامونش باشد. فعالین این اقامتگاه بومی تلاش می کنند نسبت به اصول معماری بوم سازگار و از جمله به حداقل رساندن مصارف انرژی و مصرف آب وفادار بمانند. محوطه اقامتگاه بوم گردی با گیاهان طبیعی و بومی خود مکانی دنج و آرام برای تماشای طبیعت، پرندگان و پروانه ها است. در این نوع اقامتگاه برای دفع پسماند از فرایند بازیافت استفاده می شود. آب های جمع آوری شده از بام و زهکش های ساختمان مجدداً در باغ مورد استفاده قرار می گیرد. مواد اولیه مورد نیاز در ساخت و بازسازی پرچین ها و تعمیر دیواره ها بر اساس اصل خودکفایی در محوطه تولید می شود.

    ◊ معرفی برخی اقامتگاه های بوم گردی موفق در دنیا:

    یکی از اقامتگاه های بومگردی که مورد توجه بسیاری از معماران واقع شده، اقامتگاه بوم گردی "سولب" در کشور فرانسه است. این اقامتگاه با دارا بودن رنگ محیط، سازه پایدار، تهویه و عناصر بازیافت پذیر در ساخت، دارای شرایط بسیار مناسبی به عنوان الگوی موفق می باشد. در زیر تصاویر این اقامتگاه مشاهده می گردد.

    اقامتگاه بوم گردی سوله در فرانسه

    اقامتگاه بومگردی کناپی، یکی از اقامتگاههای بوم گردی است که در جامعه بین المللی اکوتوریسم تایید شده است. در این اقامتگاه از تمام عنصر بوم آورد در طراحی بهره گرفته شده است. سیستم چرخه آب مصرفی و معماری دعوتگر از مزایای آن تلقی میشود.

     اقامتگاه بوم گردی کناپی در ویتنام

    اقامتگاه "فنین" در کشور اردن، این اقامتگاه بومی دارای ساختار معمارانه و منطبق با محیط میزبان است. استفاده از اندود خاک برای نمای ساختمان، استفاده از پنجره های کوچک با تاکید بر کمترین تبادل حرارتی (با توجه به دمای بالای محیط پیرامون)، استفاده از انرژی تجدیدپذیر خورشیدی برای تامین آبگرم و روشنایی در شب از خصوصیات های این اکولوژ در راستای معماری پایدار است.

    اقامتگاه بومگردی فنین در اردن

    ◊ جمع بندی و نتیجه گیری

    در این مقاله زیتونت به خصوصیت ساختاری و مدیریتی اقامتگاه بوم گردی پرداخته شد. در این مقاله به اهمیت جایگاه معماری در توفیق یک اقامتگاه بوم گردی اشاره کردیم. مهمترین وجوه اقامتگاه بوم گردی برای بوم گردان به ترتیب اهمیت و بصورت ضمنی شامل امنیت بنا، شکل ظاهری، طراحی داخلی، القای حس آرامش و دعوت کنندگی و همچنین تامین تسهیلات یک اقامت با کیفیت است.

    به بیان دیگر پیاده سازی اصول معماری پایدار و محیط زیست دوست، زمینه بروز تجربه مطلوب را برای بهره برداران از اقامتگاه بوم گردی فراهم می آورد.

    از طرف دیگر اگرچه بسیاری از خانه های روستایی با برخی اصول منطبق بر طبیعت ساخته شده اند، ولیکن برای دستیابی به یک طراحی پایدار و بهره برداری مطلوب از یک اقامتگاه بوم گردی، رعایت تمام اصول علمی امروزی در معماری پایدار حتمی و یک باید است. طراحی فضای داخلی و بیرونی، نوع و نحوه مصرف انرژی، نحوه و میزان مصرف آب، کاربست مصالح بوم آورد، ایجاد فضای مشارکت ومعاشرت میهمان و میزبان، تامین تسهیلات و امکاناتی همچون سرمایش و گرمایش ضمن توجه کامل به ایمنی و بهداشت ساختمان از جمله وظایف معمار است که باید بدان توجه شود.

    هر هفته تعداد زیادی از گردشگران استان گیلان، خانه های روستایی زیتونت را آنلاین اجاره و رزرو می کنند و از گردشگری روستایی ایران لذت می برند. شما می توانید با کلیک بر روی تصویر زیر، خانه روستایی خودتان را آنلاین اجاره و رزرو کنید.

    اجاره کلبه جنگلی و خانه روستایی در شمال از طریق زیتونت

    نظر خود را وارد نمایید.