بسته
(0) کالا
هیچ محصولی در سبد خرید شما وجود ندارد.
دسته بندی محصولات زِیتونِت
    فیلترها
    Preferences
    جستجو

    به چه دلایلی روستاییان به شهرها مهاجرت می کنند؟ (بررسی کوتاه علل مهاجرت روستاییان به شهرها)

    مهاجرت، در كنار مرگ و میر و باروری یکی از سه مؤلفه ی اصلی اثرگذار بر رشد جمعیت های انسانی است.علاوه بر آن، مهاجرت یکی از مهمترین منابع تأمین نیروی انسانی لازم برای بازارهای کار و توسعه ی اقتصاد ملی و محلی است. از این رو شناخت هرچه بیشتر و جامع تر مهاجرت یک ضرورت مطلق در تحقیقات علمی یا برنامه ریزی های كاربردی میباشد و همچنین تلاش به منظور ایجاد رفاه، ارتقاء معیشت و دستیابی به زندگی بهتر از جمله اهداف اجتماعی بشر به منظور ماندگاری در كلیه عرصه های سکونتگاهی میباشد.

    از این رو افراد در راستای فرار از مشکلات و تنگناهای موجود درمحلِ سکونت خویش و همچنین برخورداری از خوشبختی و آنچه كه حق طبیعی انسان برای ادامه زندگی قلمداد میگردد؛ به فضای سکونتگاهی دیگر مهاجرت میکنند. در راستای این روند جمعیتی، روستائیان به منظور استفاده از امکانات معیشتی-رفاهی و نیز در جهت یافتن شغل و ایجاد درآمد مكفی، به سمت شهرها و دیگر مراكز اقامتگاهی كشور مهاجرت میکنند.

    [لینک مرتبطنقش صنایع دستی در توسعه فرهنگی]

     

    در این مسیرِ حركت، عموماً افراد روستایی تمایل دارند به سمت مراكزی رهسپار شوند كه علاوه بر رفع نیازمندیهای اقتصادی - اجتماعی آنان؛ این فضا ی جدید بتواند جوابگو ی احساسات و ادراكات فرهنگی - هویتی آنها نیز باشد.

    حركت، جابه جایی و مهاجرت انسانها از یک نقطه سکونتگاهی به نقطه ی دیگر تاریخی برابر با عمر بشر دارد. به گونه ای كه انسانهای اولیه حركت را فرصتی جهت به دست آوردن آذوقه و نیازمندی های حیاتی خویش میدانستند. به عبارت دیگر تلاش برای ادامه بقا و جستجوی شرایط زیست مساعدتر؛ بشر را وادار به ترك زادگاه خود و كوچ به سمت مناطقی می نمود كه از شرایط محیطی ، اقتصادی و اجتماعی بهتری جهت گذران زندگی و رفع نیازهای حیاتی وی برخوردار بودند.

    بدین منوال با پیچیده تر شدن اوضاع معیشتی و كیفیت زندگی در جوامع بشری؛ افراد وگروه های انسانی به تبعیت از فرآیند تفکرگرایی و رشد فن آوری های تسهیل کننده زندگی به ویژه در دهه های اخیر، تمایل فراوانی برای ترک اقامتگاه خویش و مهاجرت به دیگر كانون های سکونتگاهی از خود نشان داده اند.

    در این میان، روستائیان به عنوان فقیرترین اقشار جامعه به ویژه در كشورهای درحال توسعه كه به دلیل شرایط سیاسی، اقتصادی- اجتماعی و همچنین وجود نابرابری های فضایی حاكم بر عرصه های سکونتگاهی، سالیان متمادی با فقر و مشکلات زیست -معیشتی روبه رو بوده اند، با رشد فزاینده ارتباطات و مناسبات روستایی- شهری در این گونه كشورها؛ با مقایسه وضعیت زندگی خود با دیگر افراد جامعه) به ویژه گروه های شهرنشین (در تلاش به منظور تغییر این وضعیت ناخوشایند و همچنین كسب رفاه بیشتر رهسپار شهرها و دیگر مراكز جمعیتی می شوند. كشور ایران به مانند دیگر جوامع درحال توسعه از این روند مهاجرتی روستا- شهری دور نبوده است. به نحوی كه اجرای اصلاحات ارضی و تبدیل نفت به مهمترین منبع مازاد اقتصادی در سطح ملی و همچنین كاهش نقش كشاورزی در تولید داخلی و صادرات، موجب برهم خوردن رابطه متعادل شهر و روستا شد و شهرها به مکانی برای تمركز مازاد اقتصادی ملی، گسترش زیرساختهای صنعتی - مالی و مراكز اصلی اشتغالِ نیروی كار دستمزدی به خصوص برای روستائیان تبدیل شدند.

    ♦ علل مهاجرت روستاییان به شهرها

    مهاجرت از روستا به شهر دلایل متفاوتی دارد. اصولا افراد نظام های شخصیتی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی متفاوتی دارند و این تفاوتها منشأ رفتارهای متفاوت در افراد است. مهاجرت نیز رفتاری اجتماعی است كه متأثر از ویژگی های ذكر شده است و از فردی به فرد دیگر و از جامعه ای به جامعة دیگر تفاوت می یابد. در بررسی های مختلف داخلی و خارجی، دلایل مهاجرت (مخصوصاً مهاجرت روستا به شهر) تبین شده است.

    در ایران مركز آمار درباره علل مهاجرت بررسی كرده و علل مهاجرت 534 مهاجر(كه سهم مهاجران روستا به شهر چشمگیر بوده) را در موارد زیر خلاصه كرده است: انتقال (%7)، كار دیگر یا بهتر(%11)، جستجوی كار(%6)، تحصیل(3.5%)، استفاده از تسهیلات و امکانات(%9)، ازدواج (10%)، تبعیت از خانوار(%45)، و سایر(8.5%).

     

    ♦ عوامل موثر بر مهاجرت:

    1) عوامل مربوط به نیروی جاذبه شهرها:

    این عوامل ممکن است اقتصادی، اجتماعی یا فرهنگ و زرق و برق شهری باشد كه در وهله اول جوانان روستایی را به سوی خود جذب می كند.

    2) عوامل مربوط به دافعه روستاها:

    این عوامل نیز مانند سدی در برابر جوان روستایی می باشد؛ بیکاری، كمبود درآمد، نبود امکانات تفریحی و ... همه در دفع جوان از روستا مؤثر است.

    فرصتهای مطلوب جهت دستیابی به آموزشهای تخصصی و حرفه ای چون تحصیل در مراكز آموزشی را در برمی گیرد كه عمدتاً در شهرها متمركزند و پاره ای از عوامل فشار یا دفع نیز سبب جدایی جمعیت از روستاها و جذب آن ها به شهرها می گردد عواملی چون:

    1) كاهش منابع مالی و عدم توجه به بخش كشاورزی

    2) مکانیزه شدن فعالیت های كشاورزی و ایجاد محدودیت های شغلی در بخش كشاورزی

    3) نبود بستر مناسب جهت رشد خلاقیت های فردی، رشد شخصیت، ازدواج و اشتغال

    4) بروز حوادث طبیعی مستمر چون سیل و خشکسالی ها

    5) وجود روابط ناعالانه و تبعیض آمیز از مهم ترین دلایلی است كه مانع از ماندگاری جمعیت در مناطق روستایی محسوب می شود.

    عده ای دیگر مهاجرت را ارمغان فقر در مناطق روستایی می دانند. در این خصوص مؤنث سازی و سالخورده سازی از پیامدهای مهاجرت های روستا_ شهر است، اما شاید مهاجرت برای كسب زندگی مهمترین دلیل برای مهاجرت های روستا _شهری است و پیش بینی می شود همچنان ادامه داشته باشد. فرضیه زرق و برق شهری معتقد به كشش جوانان روستایی در اثر تبلیغات رسانه های گروهی و داستان های مهاجران پیشین نسبت به الگوهای تفریحی و سبک زندگی شهری است و همچنین عوامل غیراقتصادی همچون دسترسی به خدمات آموزشی، درمانی و زیربنایی، ترك هنجارهای سنتی روستا و آزادی تحرك اجتماعی زرق و برق شهری در مهاجرت های روستا_شهری جوانان نقشی بارز دارد.

    و به طور كلی می توان پذیرفت كه در كنار عوامل عینی و اقتصادی، عوامل ذهنی و اجتماعی فرهنگی نیز در تصمیم گیری فرد مهاجر تأثیر دارد.از عوامل دیگر می توان به رسانه ها اشاره كرد. رسانه بتدریج پیوند انسان با اشیاء، زمان و مکان را قطع می كنند و این قطع خاطرات، هویت انسانها را كمرنگ می كند و باعث می شود كه انسانها قبل از آنکه به صورت فیزیکی مهاجرت كنند، فکری و ذهنی مهاجرت كرده باشند.

    [لینک مرتبط: اثرات توسعه گردشگری روستایی گیلان ( با محوریت روستاهای رودبار) جایی که زیتونت در آن مستقر است]

     

    ♦ انواع مهاجرت:

    مهاجرت از لحاظ زمان به دو بخش ذیل تقسیم می شود:

    الف-مهاجرت دایمی: این نوع مهاجرت برای همیشه است و برگشت مهاجرین به مکان اولی بسیار كم اتفاق می افتد.

    ب- مهاجرت فصلی: اكثر دهقانین جوان بخصوص ساكنین مجاور شهرها در فصل های غیر زراعتی برای یافتن كار و اشتغال بخشی از سال را به شهرها مهاجرت می نمایند و با شروع شدن كار و فعالیت زراعتی دوباره به مناطق اصلی شان بر می گردد.

    مهاجرت از لحاظ مکان نیز به دو بخش تقسیم می شود:

    الف: مهاجرت خارجی، بین كشورها صورت میگیرد که دو نوع است: 1) مهاجرت اختیاری 2) مهاجرت اجباری

    ب: مهاجرت داخلی: مهاجرت داخلی جابه جایی بین نواحی داخلی یک كشور است، و خود سه نوع است: 1) مهاجرت روستا به شهر 2) مهاجرت شهر به روستا 3) مهاجرت روزانه، مهاجرت فصلی.

    ♦ نظریه های مختلف در مورد مهاجرت از روستا به شهر:

    الف:نطریه كاركردگرایی

    ب:نظریه جذب و دفع راونشتاین 

    پ:مدل دو بخشی آرتور لوییس

    ت:نظریه عوامل میانی اورت.اس ،لی

    ث:نظریه مهاجرتی مایکل تودارو

    نخستین تبیین نظری درباره قانونمندی های مهاجرت توسط (ارنست جورج راونشتاین) تحت عنوان قوانین مهاجرت مطرح شد وی برای اولین بار استدلال کرد که مهاجرت اتفاقی نیست بلکه قوانین خاص برآن حاکم است قوانین مورد نظر راونشتاین ذیل هفت مورد زیر است:

     

    1) مهاجرت و مسافت: اكثر مهاجران فواصل كوتاه را طی میكنند و با طولانی ترشدن فاصله بین مبدا و مقصد دو گرایش ضمنی در مهاجران پدید می آید:

    الف: استقرار در نقاط شهری بویژه شهرهای بزرگ

    ب: مهاجرت به سوی قطب های صنعتی تجاری

    2) مهاجرت مرحله ای: مهاجرت از روستا به شهرهای نزدیکتر و كوچکتر و سپس به شهرهای بزرگ صورت میگیرد

    3) جریان و ضد جریان: همانطور كه مهاجرت بیشتر از نقاط روستایی به شهرصورت می گیرد، یک جریان وارونه ای نیز از نقاط شهری به روستایی وجود دارد كه به همین دلیل مجموع مهاجرت های انجام گرفته بین این نقاط همواره بیش از موازنه مهاجرتی بین آن نقاط است.

    4) اختلاف روستا-شهری در تمایل به مهاجرت: در این قانون اهالی شهر نسبت به اهالی نواحی روستایی كمتر اقدام به مهاجرت میكنند. از این رو در مهاجرت های داخلی خالص مهاجرت روستا به شهر بیشتر است.

    5) ارتباطات و تکنولوژی و تاثیر آن بر مهاجرت: هرچه ارتباطات و تکنولوژی گسترش یابد مهاجرت افزایش می یابد.

    6) غلبه انگیزه اقتصادی: با درنظر گرفتن سایر عوامل، عامل اقتصادی مهمترین برانگیزنده مهاجرتهاست.

    7) در جایی كه مسافت كوتاه باشد، مهاجرت زنان بیشتر است.

    [لینک مرتبطاکوتوریسم چیست، تعاریفی از اکوتوریسم، سابقه اکوتوریسم و اهمیت آن]

     

    ◊ شش راهکار مقابله با مهاجرت های روستا به شهر: 

    مقاله ای كه با عنوان شهرنشینی، بیکاری، و مهاجرت در آفریقا: نظریه و سیاست در سال 1997 توسط مایکل توداروانجام شده است، شش عنصر كلیدی را كه اجماع اكثر اقتصاددانان در مورد استرتژی اشتغال و مهاجرت است را شرح داده است.

    1) ایجاد تعادل اقتصادی روستا به شهر مناسب است.

    یک توازن مناسب بین فرصت های اقتصادی و غیر اقتصادی شهری و روستایی جهت بهتر كردن مشکلات بیکاری شهری و روستایی و جهت كاهش سرعت مهاجرت از روستا به شهر ضروری است. فشار اصلی این فعالیت باید توسعه یکپارچه بخش روستایی، گسترش صنایع در مقیاس كوچک در سراسر حومه شهر، و جهت گیری مجدد فعالیتهای اقتصادی و سرمایه گذاری اجتماعی جهت بهتر كردن مناطق روستایی باشد.

    2) توسعه در مقیاس كوچک صنایع كاربر

    ادغام یا تركیب محصولات خروجی تأثیرات آشکاری روی ایجاد فرصتهای اشتغال دارد به دلیل اینکه بعضی محصولات(اغلب كالاهای مصرفی اساسی) به نیروی كار بیشتری به ازای هر واحد خروجی و واحد سرمایه نیاز دارند. توسعه صنایع كاربردر دو مناطق شهری وروستایی می تواند به دو روش انجام بگیرد: به طور مستقیم، از طریق سرمایه گذاری دولتی و مشوق ها، به خصوص برای فعالیتها در بخش غیر رسمی شهری و به طور غیرمستقیم، از طریق توزیع مجدد درآمد به فقیران روستا 

    3) رفع و از بین بردن انحراف قیمت عوامل

    شواهد كافی وجود دارد كه نشان می دهد درست كردن انحراف قیمت عوامل در درجه اول به وسیله حذف یارانه های سرمایه های مختلف و محدود كردن رشد دستمزدهای شهری از طریق قیمت گذاری مبتنی بر بازار، فرصتهای اشتغال را افزایش خواهد داد و باعث می شود ما از منابع سرمایه ای كمیاب به نحو بهتری استفاده كنیم.

    4) انتخاب مناسب فن آوری های كاربر در تولید 

    یکی از عوامل اصلی مهار موفقیت هر برنامه بلند مدت ملتهای آفریقایی برای ایجاد اشتغال در صنایع شهری و كشاورزی روستایی این است كه از لحاظ تکنولوژی به واردات ماشین آلات و تجهیزات كشورهای توسعه یافته وابسته هستند. باید جهت كاهش این وابستگی به وسیله تحقیقات تکنولوژیک در حال توسعه و ظرفیتهای انطباق در كشورشان به عنوان یک تعاونی تلاش كنند و تلاش هماهنگ منطقه ای داشته باشند. چنین تلاشهایی ممکن است اولین بار با توسعه در مقیاس كوچک، روشهای كاربراز راه انجمن نیازهای بنیادی روستایی، از جمله جاده ها، آبیاری و سیستم های زهکشی وخدمات آموزشی در ارتباط باشد.

    5) اصلاح ارتباط مستقیم بین تحصیلات و اشتغال

    افزایش بیکاران تحصیل كرده در آفریقا موجب گسترش كمی سیستم های آموزشی در سطح بالا شده است. آموزش رسمی مثل یک تونل شده است كه همه كارمندان آینده باید از آن عبور كنند. از آنجایی كه كارمندان مدرن كارایی كمتری از اشخاصی دارند كه تونل آموزشی را ترك كرده اند، بنابراین امتداد طول تونل و سخت بودن خارج شدن از آن ضروری می باشد.

    6) كاهش رشد جمعیت از طریق كاهش در فقر مطلق و نابرابری، به خصوص برای زنان، همراه با ارائه برنامه های تنظیم خانواده و خدمات بهداشتی و درمانی روستایی

     

    ◊ بر ای جلوگیری از مهاجرت بی رویه روستاییان به شهرها در ایران راهکارها ی ز یر قابل عرضه است:

    1) درک نسل جوان جوامع روستایی و سوق دادن تسهیلات و امکانات روستایی در جهت انتظارات این نسل

    2) ایجاد اشتغال در جوامع روستایی از طریق كارهای جنبی غیر كشاورزی

    3) بالا بردن تسهیلات آموزشی در جوامع روستایی

    4) بالا بردن امنیت روستاها از طریق كاهش اختلافات محلی

    5) ارائه تسهیلات بیشتر برای روستاییان در جهت به كارگیری زمین های بایر

    6) ایجاد سد یا چاه های عمیق در روستاها برای تأمین آب مورد نیاز برای كشاورز

    7) كاستن از جاذبه مشاغل كاذب شهری

    8) ایجاد محدودیت هایی در جوامع شهری برای اسکان افراد در حاشیه شهرها

    9) ایجاد نهادی بر ای سازماندهی جر یان های مهاجرت كاری كه در اكثر كشورها به خصوص در چین تجربه شده است.   

    نمونه های بارزی از شرایط نامناسب حاصل از جابه جایی های بدون برنامه جمعیت بخصوص از مناطق روستایی به مناطق شهری که آثار ناهنجار زیر را به همراه داشته است:

    - نتایج جمعیتی، که به بر هم زدن نسبت جنسی و سنی در مناطق شهری و روستایی منجر شده است

    - نتایج اقتصادی، كه به از دست دادن سرمایه انسانی روستا و به شیوع اقتصاد بیمار در مناطق روستایی انجامیده است.

    - نتایج اجتماعی و فرهنگی، كه مشکل كنترل سنتی خانواده در نسل جوان و تقابل بین سنت و مدرنیسم را در پی داشته است.

    - نتایج سیاسی، كه به فرار مغزهای روستایی و بر هم خوردن هرم قدرت در روستا منجر شده و بدین ترتیب شکل گیری هرم قدرت كه می توانست به وسیله نخبگان روستایی شکل گیرد از بین رفته است.

    نتیجه گیری

    پدیده مهاجرت هم در مقصد هم در مبدا مشکلاتی را به دنبال خواهد داشت كه از جمله آنها عبارتند از: تقلیل جمعیت روستاها، تخلیه نیروی كار فعال و كاركن و مستعد روستاها، برهم زدن تركیب جمعیت روستایی، دگرگونی قشربندی روستاها، فروپاشی تدریجی كشاورزی روستایی، رویکرد كشاورزی دهقانی به كشاورزی تجاری و دگرگونی تدریجی چهره طبیعی روستاها و ... همچنین باعث بهم خوردن برنامه ریزی های سیاسی كشور میشود. و دولتها میتوانند با برقراری امنیت روستاییان از نظر اقتصادی،اجتماعی،فرهنگی و... مانع مهاجرت روستاییان شوند.  

    هر هفته تعداد زیادی از گردشگران استانگیلان، خانه های روستایی زیتونت را آنلاین اجاره و رزرو می کنند و از گردشگری روستایی گیلان لذت می برند. شما می توانید با کلیک بر روی تصویر زیر، خانه روستایی خودتان را آنلاین رزرو کنید.

    اجاره کلبه جنگلی از طریق زیتونت

    نظر خود را وارد نمایید.