بسته
(0) کالا
هیچ محصولی در سبد خرید شما وجود ندارد.
دسته بندی محصولات زِیتونِت
    فیلترها
    Preferences
    جستجو

    پرنده نگری و تورهای پرنده نگری در ایران با نگاهی فرهنگی برای تفسیر تورهای پرنده نگری

    طبیعت بکر ایران همواره توسط ایرانیان باستان مورد احترام بوده است و تا چند دهۀ پیش، به زندگی شهرها همچنان مسلط بود، اما این روزها رنگ و رونق قدیم را ندارد. زندگی شهری و بلعیده شدن حیات طبیعی، گونه های متفاوت جانوری و گیاهی را به نابودی کشانده است. اکوتوریسم که یکی از محبوبترین انواع گردشگری است در سالهای اخیر مورد توجه ويژۀ گردشگران قرار گرفته است. مشاهدۀ پرندگان بدون آزاررساندن به آنها را پرنده نگری مینامند که یکی از زیرشاخه های اکوتوریسم است.

    پرنده به عنوان بخش مهمی از پوشش جانوری طبیعت ایران، جلوه ای از زیبایی و معنا بوده است. این موجود پای در زمین و بال در آسمان دارد و همواره ذهن و چشم گردشگران را به خود مشغول کرده است.

    اما آیا معرفی و شناسایی ظاهر و رفتار پرندگان، داده های کافی برای علاقمندان به پرنده نگری است؟

    طبیعت، فرایند خلاق، تولید و بازتولید زندگی با استفاده از اجزای زنده و غیرزنده است. در نگاه عامه، طبیعت بیشتر به مفاهیم زمین شناسی و حیات وحش اشاره دارد. در حالیکه پدیده ای است که با انواع موجودات زنده و غیر زنده در ارتباط است. طبیعت را خانۀ اول انسان میدانند که پس از حرکت به سمت ساختن سرپناه، کم کم مورد بی مهری قرار گرفت.

    طبق آیات قرآن، طبیعت، پدیده ای نظام مند و هدفمند است که مخلوق مستمر خداست. بنابراین معدن غنی صفات و خصوصیات الهی است. طبیعت به قدری جذاب است که از آن به عنوان دریچه ای به درک عظمت خدا یاد شده است.

    تأثیرات طبیعت روی زندگی انسان را میتوان در مطالعات بسیاری مشاهده کرد. تأثیر عناصر طبیعت مثل گیاهان و جانوران روی اشعار شاعران برجسته یا بررسی تأثیرات طبیعت روی موسیقی ایران نشان دهندۀ این بود که عناصر دستساز بشر به طور مستقیم و غیرمستقیم از طبیعت تأثیر گرفته اند.

    از دیرباز، طبیعت به عنوان یک جاذبۀ ويژه مورد توجه بود. بشر همواره از مشاهدۀ طبیعت لذت برده و سفر به نواحی بکر و دست نخورده را جذاب توصیف کرده است.

    پرنده نگری و تورهای پرنده نگری در ایران زیتونت

    چرا که ً بازگشت به طبیعت عملا نوعی بازگشت به اصل خویش است. سفر به طبیعت، حرکت به سمت نظامی از معانی و ارتباطات است. نظامی که بستر معنوی شدن یک برنامۀ سفر را فراهم خواهد ساخت.

    زنجیرۀ غذایی بین موجودات زنده یکی از جذابترین نظام های طبیعی است. گیاهانی که رشد میکنند و توسط گیاهخواران خورده میشوند. گیاهخوارانی که توسط گوشت خواران شکار میشوند و گوشت خوارانی که توسط سایرین طعمه میشوند. ً چرخۀ بازگشت اجساد و بقای موجودات به خاک و مجددا احیاشدن آن در گیاهان جدید توصیف این نظام است. این ارتباط غذایی در طول میلیونها سال در هر کنج اکولوژيک شکل گرفته است.

     

    لینک مرتبط که شاید تمایل داشته باشید مطالعه کنید: معرفی پرنده نگری به عنوان یکی از جاذبه های اکوتوریسم و گردشگری طبیعت گرا در ایران

    نگاه به هربخش از این تعامل، دامنه ای از مفاهیم و دلایل را آشکار خواهد ساخت. برای پیداکردن درک صحیح از طبیعت، داشتن دو نگاه کل نگر و جزءنگر به طور همزمان لازم است.

    چرا که هر پدیده در ارتباط با کل، جایگاه خاصی دارد. در حالیکه کلیت طبیعت دارای ماهیتی متفاوت است. یکی از پدیده های جذاب و مورد توجه در اکوتوریسم، پرنده نگری است. لغت نامه کمبریج پرنده نگری را فعالیتی تفریحی دانسته که عده ای برای دیدن، مطالعه و بررسی پرندگان وحشی در محیط های باز و طبیعی انجام میدهند.

    حفظ و نگهداشت زیستگاه و فضای اقامتی پرندگان پیش شرط حیات جامعۀ محلی است که از آن گردشگری بر مبنای توسعۀ پایدار بنا شده است. گردشگران برای مشاهدۀ پرنده ها هزینه میکنند و حضور این پرنده ها در طبیعت منطقه، به ادامۀ رفت و آمد گردشگران منتهی میشود مانند کشور کلمبیا که حدود 20 درصد گونه های پرنده ای دنیا را در خود جای داده است و درآمد زیادی از این فعالیت دارد. یعنی تمرکز بر پرنده نگری، گردشگری یک کشور را شکل داده است.

    در مطالعۀ دیگری مشخص شد که برخورد کودکان با پرندگان بهانه میشود که اعضای خانواده در کنار هم قرار بگیرند و تجربۀ پرنده نگری بهانه ای برای اجتماع خانوادگی است.

    برای ایجاد تجربه مناسب و ماندگار در پرنده نگران، داده های خام و اولیه کفایت نمیکند. این برنامه ها بایستی به سمت تفسیرها و تحلیلهای ثانویه هدایت شود. تفسیرهایی که زمینۀ کل نگری در کنار جزءنگری را فراهم سازد. بنابراین در تفسیر پرنده نگری باید رابطه بین انسان و پرنده، ادبیات، هنر، اسطوره و کسب و کار مورد بررسی قرار داد. اقدامی که نگاه به پرنده را نگاهی هولوگرافیک معرفی کرد. اینکه پرنده در نقش یک نشانه یا شاخص از اکوسیستم، چه مفهوم و معنایی خواهد داشت، ماندگاری و ارزشمندی مفاهیم موجود در یک برنامه پرنده نگری را چندین برابر خواهد کرد. یعنی حرکت از داده ها به سمت تفسیر که یک برنامه را جذابتر خواهد کرد.

    نماد پرنده در فرش های ایرانی زیتونت تفسیر پرنده نگری

    داده های اولیۀ فرهنگی پرنده، ادبیات و شعر

    داشتن پر و پروازکردن از زمین به آسمان یکی از دلایلی است که پرنده را موجودی اسطوره ای معرفی کرده است. از آنجا که نور و آسمان، حرکت به سمت معنویت و خدا به حساب آمده است، پرندگان به عنوان نمادهای معنوی و الهی شناخته شده اند.

    آوازخوانی و صدای خوش این موجودات در آثار ادبی و هنری تأثیرات عمیقی داشته است. به طور مثال حافظ پرنده را مژدۀ آمدن بهار و سبزی میداند و در جایی آن را نشانۀ عاشقی خالق و مخلوق میداند. یا سهراب تنهایی خود را به تنهایی مرغی تشبیه میکند و صدای آن مرغ را نوای غم و ناراحتی میخواند.

    بنابراین نگاه به پرنده، برداشت کاربردی از رفتارها و منش پرنده در زندگی روزانه است.

     

    لینک مرتبط که شاید تمایل داشته باشید مطالعه کنید:  ماهیگیری ورزشی مفرح که ما را در قلاب خودش گرفتار می کند(با مکان های مناسب ماهیگیری در گیلان آشنا شوید)

     

    منصور حلاج در سرودۀ اگر ای طایر قدسی ز حبس تن برون آیی، ز شاخ سدره طوبی نخستین آشیان بینی« اشاره به جایگاه حقیقی انسان و تقرب او به درگاه خدا در صورت شناخت جایگاه خلیفۀ الهی دارد. یا مولانا با اشاره به داستان حضرت ابراهیم و چهار مرغ کشته شده پس از درخواست از خدا برای دیدن زنده شدن مردگان گفته است: بط حرص است و خروس آن شهوت است، جاه، چون طاووس و زاغ منیت است که هرکدام از این مرغان را نمادی از صفات نفسانی انسانی دانسته است.

    در این میان هرچند حالات روانی شاعران و وضعیت سیاسی جامعه و نگرش شاعران نسبت به پرندگان روی این موضوع بی تأثیر نیست، اما کاربرد متعدد پرنده در این متون نشان از چند بعدی بودن و قوۀ نفوذ این موجود در ذهن مشاهیر دارد.

    بنابراین پرنده در ادبیات، نمادی از ارتباط با آسمان و مفهومی برای توصیف حال و موقعیت روانی شاعران و نویسندگان بوده است.

    آثار هنری پرنده ها

    نقوش و اشکالی که از پرندگان به جای مانده است، به جز برخی از موارد به طبیعت نزدیک است. روال توسعۀ برخی موارد، عموما این نقوش نشان میدهد که ساخت ابزارها و تکنولوژيهای در دسترس به پیچیدگی تصویرسازی و مفهوم سازی آثار افزوده است.

    آثار هنری به جای مانده از پرندگان به دوران ساسانی باز میگردد و در سیر تحولات زیبایی شناختی تا به حال تغییرات ظاهری متعددی کرده است.

    پرندگانی مثل عقاب دوسر و طاووس در قالبی نمادین به همراه متون عرفانی و فلسفی بسیار دیده شده اند. متون مذهبی و اشکال مرتبط با عقاب در آرامگاه قدیمیان ارتباط این پرنده با مفاهیمی مثل نیاز به رحمت الهی، زندگی پس از مرگ و جاودانگی را پر رنگتر میکند.

    تحقیقات نشان میدهد که از دوران آل بویه، سنتهای پیشین تحت تأثیر قرار میگیرد و ظرافت، ترکیبهای هندسی منظم و اشکال دقیقتر به نمایش هنری پرنده های اسطورهای وارد شد.

    این تحول در ادامه با توسعۀ تکنولوژی و ابزارهای نمایش هنری، منجر به خلق آثاری برجسته تر و پیچیده تر شد.

    پرندگان در طراحی فرش با مضامین مذهبی، بسیار مشاهده شده اند که شدت حضور گونه های مختلف آنها با میزان حضور آنها در حیات وحش ایران در ارتباط است.

    شرایط اقلیمی، خواسته های فرهنگی و اجتماعی حتی در درشتی، برجستگی، اندازه و میزان استفاده پرندگانی مثل طاووس مؤثر بوده است.

    لذا پرنده در هنر، پدیده ای چند بعدی است که در کنار میزان حضور در طبیعت، با توجه به ذهنیتی که از آن تولید شده است، مورد استفاده قرار گرفته است.

    لینک مرتبط: منابع و تفرجگاه های آبی استان گیلان

    لینک مرتبط: منابع و تفرجگاه های آبی استان گلستان (تالاب های استان گلستان)

    اسطوره ها و خرافات

    اسطوره ها، خیالها و افکار غیر واقعی هستند که تا به امروز کسی صحت یا کذب بودن آنها را به اثبات نرسانده است. آنچه در اسطوره ها مهم است، صحت داستان نیست بلکه اهمیت انتقال مفهوم از نسلی به نسل دیگر است. پرنده ها در حافظۀ تاریخی انسانها، بازیگران نقشهای اسطوره ای یا شخصیتهای خاص بوده اند.

    پر و بال در پرنده در اولین نگاه، نماد و اسطوره ای از رهایی و آزادی است. پرنده هایی که به صورت اسطوره ای با نگاه های عوامانه یا مذهبی نقش غیر قابل انکاری در افکار ایرانیان داشته اند را میتوان به صورت زیر دسته بندی کرد.

    پرنده نگری در ایران عقاب طلایی

    عقاب به عنوان مظهر خرد، خدای آسمان یا فرشته میانجی که شاه مرغان است. این پرنده در بیشتر مناطق ایران ساکن است و جلوه ای دنیوی و مینوی از خود بر جای گذاشته است.

    کلاغ به عنوان پیام آور روان، داوری ارواح مردگان، دارای مرتبۀ دنیوی و مینوی است که پیام آور نیکبختی و زیرکترین پرندگان به حساب می آيد.

    خروس به عنوان مظهر خورشید، دشمن دیوان و جاودان است که دارای مرتبۀ دنیوی و مینوی است و به آتش بهرام قداست بخشیده است.

    طاووس مظهر تزیینات، تجمل، تکبر، جلال و شکوه، خودبینی، زندگی توام با عشق، زیبایی و سلطنت که صرفا دارای مرتبه دنیوی است.

    سیمرغ مظهر آتش، است که صرفا بخشنده و جاودان، نگهبان، نمایندۀ خدای خدایان است که دارای مرتبۀ مینوی است.

    رفتارهای فردی و گروهی پرنده، میزان حضور در طبیعت، نحوۀ فعالیت و تغذیه در طبیعت و نحوۀ تعامل با انسانها ریشۀ اصلی این تفاوتهای ذهنی بین پرندگان است.

    به طور مثال عقاب با پرواز بالای تمام پرندگان و نگاه از بالا به پایین اش باعث شده تا پادشاه شناخته شود در حالیکه طاووس به دلیل زیبایی، نایابی و رنگ پرها به جمال و شوکت معروف شده است.

    تورهای پرنده نگری در ایران زیتونت

    اما در این میان داستانهای مذهبی و نقلهای دینی در برجسته شدن برخی پرندگان نسبت به سایرین بی تأثیر نبوده است. به طور مثال هدهد یا ابابیل، به واسطۀ روایات دینی و تاریخی، جایگاه متمایزی پیدا کرده اند تأثیرات غیرقابل انکار پرندگان روی زندگی انسانها را میتوان در بخش خرافات مورد بررسی قرار داد. ریشۀ خرافات به امیدهای واهی و نادانی بنا شده است که نسل به نسل به دلایلی سینه به سینه منتقل شود. در شکلگیری خرافات، قوۀ خیال بشر نقش مهمی دارد.

    تعامل انسان و پرنده و کسب و کار 

    کسب و کار مسیری برای بقای اقتصادی و استمرار زندگی است. شکار پرندگان برای تهیۀ خوراک، استفاده از پرها از جمله کسب و کارهایی است که سابقه ای دیرینه دارد. اما از آنجا که عرضۀ محصول در این بازارها وابستگی شدیدی به زندگی پرندگان دارد، میتواند در نقش یک آسیب رسان نقش آفرینی کند.

    بنابراین کسب و کارهای وابسته به شکار پرندگان تحت نظارت قانونی و دستورالعمل هایی قرار گرفته است که میتوان از آن به دستورالعمل صدور پروانۀ عادی شکار پرندگان وحشی سال 1395 نام برد.

    هدف از اینگونه دستورالعمل ها، دسته بندی و مدیریت رفتار شکار شکارچیان در تعامل با جامعه پرندگان است. از آنجا که ایران در موقعیتی قرار دارد که پرندگان بومی و خاص کم، اما پرندگان مهاجر بسیار زیادی دارد، مدیریت شکار این پرندگان در دوران کوچ و جابجایی، تأثیر به سزایی روی جمعیت و بقای گونه های مختلف خواهد داشت. طبق قانون، کسانیکه قصد شکار پرندگان وحشی را دارند در محدوده های مشخصی مجاز به شکار 4 دسته یا گونۀ طبقه بندی شدۀ پرندگان هستند.

    یکی از دلایل نظامندکردن شکار، وجود انگیزه های تفریحی عدۀ زیادی از شکارچیان به صید پرندگان است. این مسئله در مناطق شمالی ایران با کمبود مأموران و ضعف حمایت های تکمیلی، بستر توسعۀ رفتارهای مجرمانه را گسترش داده است.

    به طور مثال خورشتی به نام ناردون که در مازندران به عنوان غذای مجلسی و مجلل به حساب می آيد از غاز وحشی به نام خوتکا تهیه میشود.

    این پرندۀ مهاجر در دوره های زمانی عبور از ایران، به شدت مورد شکار قرار میگیرد تا تقاضای رستوران های شمال را پاسخ دهد. این سنت دیرینه درست کردن خورشت با استفاده از پرندۀ مهاجر مربوط به زمانی است که جمعیت ساکنین این منطقه به مراتب کمتر از این بوده است. اما رشد تقاضا و فزونی گرفتن آن از جمعیت مهاجر خوتکا، خطر نابودی و انقراض این پرنده را فراهم خواهد کرد.

    قانونگذاری و تحمیل برنامه های نظارتی، به تنهایی امکان تغییر رفتار را ایجاد نخواهد کرد. برنامه های آموزشی، ارایۀ تفسیرها و داستانهای آموزنده در تورهای طبیعتگردی و ایجاد حس احترام به طبیعت و موجودات زنده، نیازهای حیاتی برای مدیریت ارتباط پایدار بین انسان و پرنده است.

    خوتکا پرنده نگری زیتونت

    یافته ها داده های خام اولیه، یکی از پیشنیازهای اصلی برای ایجاد شناخت است. اما تفسیر، یک نیاز اساسی برای عمیق شدن تجربه و رسیدن به معنا است.

    تفسیر به معنای ارتباط دادن درونی و لایه به لایه بین داده ها برای خلق مفاهیمی جدید و با ارزش به حساب می آيد. اینکه پرنده در هنر، ادبیات، اسطوره، خرافات و کسب و کار چه تأثیری دارد و عمال نمایشی از آن خلق شود یک دادۀ خام اولیه است. ترکیب و تلفیق کردن داده ها برای رسیدن به اطلاعات و مبانی جدیدتر امکان رسیدن به تعالی را بیشتر میکند.

     در تفسیر و تورهای پرنده نگری از ارتباط بین باور عامه و حقایق استفاده کنید

    الگوی پیشنهادی اول برای رسیدن به تفسیر، تعامل بین دیدگاه عامه و حقایق است که در مثالی در مورد پرنده هما قابل بررسی است. هما از جمله پرندگان شکاری ایران است که به عنوان پرنده اسطوره ای ایران شناخته میشود. این پرنده جزو لاشخورها است و به دلیل داشتن ریش سیاهرنگ به کرکس ریشدار معروف است.

    پرنده نگری پرنده هما در ایران زیتونت

    عمده غذای این پرنده را مغز استخوان حیوانات مرده تشکیل میدهد که به واسطۀ پرتاب شدن مکرر از ارتفاعات روی تخته سنگها از درون استخوان خارج شده است. آثار به جای مانده از تخت جمشید، سرستونها و درب های ورودی آن که پایتخت هخامنشیان بوده است از جمله آثار به جای مانده از این پرنده اسطوره ای است. تأثیر  پرنده هما در برند هواپیمایی ملی ایران نیز غیرقابل انکار است. نام تجاری هما ایهامی است به این پرنده که در ذهن ایرانیان دارای خصوصیات برجسته است. نقل ها و گفته های متناقضی در میان عامه وجود دارد.

    در تفسیر به جای جزئی نگر بودن بایستی کلی نگر باشید و از ترکیب اجزا، یک کل را شکل دهید

    در این مورد میتوان از کتاب های نظریه پیچدگی ملانی میچل در تفکر سیستمی استفاده کرد. شاید در نگاه جزئی نگر به پرنده قرقاول صرفا از باب زیبایی و نوع تغذیه توجه شود، اما اگر کلی تر نگاه کنیم، متوجه می شویم که قرقاول شاخصی از سلامت اکوسیستم است.

    میتوان مواد غذایی تولیدشده در طبیعت را با درجه های متفاوتی معرفی کرد، مثلا غذاهای دورریز، غذاهای معمولی و غذاهای خاص، که این آخری هر جایی تولید نخواهند شد.

    نشانه های وجود کلاغ و قرقاول در طبیعت زیتونت

     

    غذاهای خاص و متمایز، نتیجۀ ارتباطات بسیار منظم، مرتب و سالم بین اجزای طبیعت است. مثلا میوۀ درخت، در جایی به بار مینشیند که درخت، آب و هوا، کود، آفتاب و سلامت محیطی تضمین شده باشد.

    در مقابل زباله ها یا لاشه موجودات دیگر به عنوان غذا وجود دارند. زباله ها نتیجۀ یک عیب یا ضعف در چرخۀ زیست محیطی هستند که گونه های خاص زباله خوار و لاشخورها را به خود جذب میکنند.

    وجود و رشد جمعیت قرقاول ها در یک منطقه نشان از بهبود اکوسیستم و وضعیت مناسب محیط زیست است. چرا که چرخۀ تولید غذا به خوبی طی شده و میوه به عنوان بهترین محصول طبیعت در دسترس قرار گرفته است. در حالیکه رشد جمعیت کلاغ ها در یک محدودۀ خاص، نشان از تولید زباله و ایجاد یک عیب زیست محیطی است. بنابراین رشد گونه های خاص پرندگان در طبیعت را میتوان به عنوان نمادی از سلامت و یا عدم سلامت محیط زیست در نظر گرفت.

    هر هفته تعداد زیادی از گردشگران برای ایرانگردی از اقامتگاه های روستایی، کلبه های چوبی و ویلاهای جنگلی زیتونت استفاده می کنند، شما نیز می توانید با کلیک بر روی تصویر زیر اقامتگاه خودتان را رزرو نمایید.

    رزرو خانه های روستایی کلبه چوبی ویلاهای جنگلی زیتونت

    هر شهرستان یک محصول کشاورزی ارزشمند دارد. در زیتونت شما می توانید محصولات کشاورزی رودبار (زیتون، روغن زیتون و صابون زیتون) را آنلاین خریداری کرده و در هر نقطه ای از ایران تحویل بگیرید.

    خرید زیتون، روغن زیتون و صابون زیتون رودبار زیتونت

    نظر خود را وارد نمایید.